-----Original
Message-----
From: cengiztas [mailto:cengiztas@mynet.com]
Sent: Tuesday, December 21, 2004 2:56 PM
To: Veterinerdeontoloji grup; Vet.Hek.Vakfı; Vet.Hek.Derneği; list
veteriner; TVHB Konsey; ivho grup; turkveterinarian grup
Cc: Vet.Tıp; sakarya.vho; Adana VHO; İzmir VHO; İÇEL VHO; AfyonVHO;
İstanbul VHO; AVHO; Ant.VHO; Can Demir; Denizli VHO; A.Filazi; Ank.Vet.Fak.;
SamsunVHO
Subject: [veterinerdeontoloji] Gıda Konusunda Nostaljik Bir Kanun
Tasarısı
-----Original
Message-----
From: cengiztas [mailto:cengiztas@mynet.com]
Sent: Wednesday, December 29, 2004 9:17 AM
To: vghd@vghd.org.tr
*****************************************************************************************
Değerli meslektaşlarım,
Bildiğiniz üzere son aylarda kamuoyunu en meşgul eden konulardan birisi hayvansal gıdaların güvenliği ve denetimi.Tavuk etinde hormon,ilaç kalıntısı var mı yok mu ? ya da sütlerin bakteriyolojik kalitesi iyi mi, kötümü ? diye günlerce yazıldı,çizildi.Konunun uzmanı olsun olmasın birçok kişi hayvansal gıdaların güvenliği konusunda fikir beyan etti.
Meslek camiamız tarafından sıkça dile getirildiği üzere, bu konuda yaşanan karmaşanın ve denetim sisteminin yetersizliğinin bizce temel nedeni; hayvansal gıda konusunda ülkemiz mevzuatında ciddi boşluklar olması (5179 sayılı yeni Gıda Yasasının ve 3285 sayılı HSZ. Yasasının bu konuda eksiklikleri bulunmaktadır) ve bu mevzuatı uygulayacak olan kamu teşkilatının AB normlarında yapılandırılamamasıdır.Bu sorunlar çözülmedikçe, gıda güvenliği ile ilgili konular tartışılmaya devam edilecek hatta bazen bilimsel olmayan çeşitli beyanatlar nedeniyle (tavuk etinde hormon olduğu iddiası gibi ) gıda sektörüne zararda verecektir diye düşünüyoruz.
Sizlere bu görüşlerimi sunmama neden olan esas konuya gelecek olursak; geçtiğimiz günlerde bir kütüphanede kitapları karıştırırken elime bir kitapçık geçti.1947 yılında basılmış olan (Sümer Matbaası-Ankara) bu kitapçığın kapağında “Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu Tasarısı ve Mezbahalar ve Menşei Hayvani Gıdalar Kontrolü Kanunu Tasarısı” yazılı. Dönemin Tarım Bakanlığı Veteriner İşleri Umum Müdürlüğü tarafından bastırılmış ve görüş alınmak üzere Veteriner Teşkilatına,Mahalli Belediye Veteriner Hekimlerine ve diğer ilgili zevata Tarım Bakanı imzasıyla dağıtılmış.Özellikle mezbahalar ve hayvansal gıdalar ile ilgili olan kanun tasarısı ilgimi çekti, oturdum inceledim ve hayretler içinde kaldım.Çünkü 1947 yılında hazırlanan bu kanun tasarısı “Çiftlikten Sofraya Gıda Güvenliği” kavramını esas alıyordu (yanlış duymadınız) ve genel esaslar yönüyle günümüz AB veteriner hekimlik mevzuatının temel felsefesini içeriyordu.Eğer o zaman kanunlaşmış olsa ve uygulansaydı herhalde bugün hayvansal gıda güvenliği ile ilgili birçok konuyu bu kadar tartışmamış olacaktık.Hazırlayan meslektaşlarımızı hürmet ve saygıyla anıyorum (içlerinde mutlaka halen hayatta olan büyüklerimizde vardır ).
Bu kanun tasarısını merak eden meslektaşlarımız için bazı maddelerini (toplam 49 maddeden oluşuyor) aşağıda sunuyorum :
Madde 1-Bu kanundan maksat,yurdumuzda insanlara geçen hastalıkların,hayvanlardan elde edilen gıda maddeleri vasıtası ile insanlara bulaşmasını ve bu maddelerin çeşitli bozukluklar sebebi ile insan sağlığı için zararlı bir halde istihlak edilmesini önlemek sureti ile halk sağlığını korumaktır.
Madde 2-Bu kanunda yazılı,menşei hayvani gıda maddeleri terimine: bütün hayvan maddelerinden elde edilerek ya oldukları gibi veyahut herhangi bir muameleye tabi tutulduktan sonra mamül ve müstahzar halinde insanlar tarafından yenilip içilen maddeler dahildir.
Madde 3-Bu kanunun tatbikini sağlamak, Tarım Bakanlığı Veteriner Dairesinin ve teşkilatının asıl vazifelerindendir.Bu teşkilat, kanunun teknik tatbikatından sorumlu olup, diğer hususlarda kanun hükümlerinin icrasını kontrol etmekle mükelleftir.
Madde 4-Şehir ve kasabalarda bu kanun hükümlerinin tatbiki belediyelere ait olup,belediyeler bu maksatla veteriner teşkilatı kurmaya,laboratuvar ve tesisler kurup işletmeye,lüzumu kadar eleman ve mütehassıslar kullanmaya mecburdur.Belediye teşkilatı olmayan yerlerde,bu kanun hükümleri Valilikler tarafından hükümet veteriner teşkilatı,idare ve inzibat memurları ve hayvan sağlık zabıtası komisyonları marifetiyle icra edilir.
Madde 7-İstihlake çıkarılacak olan her türlü menşei hayvani maddelerin her şekli ile bunların kesim,imal,ihzar,işletme ve satış yerleri,bulundurdukları dükkanlar,haller,pazarlar,frigo, pastörizasyon,depo,ardiye,nakil vasıtaları,ambalaj ve mevzuatları; alet ve tesisleri salahiyetli veterinerlerin kontroluna tabidir.
Kontrola salahiyetli veterinerler,yukarıda yazılı maddeleri ve yerleri her zaman teftiş ve kontrol için bulundukları yerlere girmeye ve izahat ve numune almaya salahiyetli olup ilgili kimseler kendilerine her istediklerini göstermeye,izahat vermeye ve vazifelerini kolaylaştırmaya mecburdurlar.
Madde 12-Veteriner muayenesi yapılmamış ve bu muayenelerin yapıldığına dair hususi damga,işaret ve vesikası bulunmayan gıda maddelerinin ve kıyma halinde etlerin satışa ve istihlake çıkarılması yasaktır.Bu gibi maddeler mecburi muayeneye sevk edilir ve lüzumunda müsadere olunur.
Değerli meslektaşlar, 1947 yılında müthiş bir öngörüyle hazırlanmış bu yasa tasarısının daha birçok önemli maddesi var.Yazımı fazla uzatmamak için aşağıda kısım başlıklarını veriyorum:
İkinci kısım : Mezbahalar (14.madde köylerde küçük kapasiteli sıhhi ve fenni şartlara haiz kesimhaneler kurulmasını düzenliyor.)
Üçüncü kısım : Et ve et Müstahzarları
Dördüncü kısım : Süt ve Süt Mamülleri
Beşinci kısım : Menşei Hayvani Gıda Maddeleri Kodeksi
Altıncı kısım : Ceza Hükümleri
Meslektaşlarımızın bilgisine saygıyla sunulur.
Cengiz TAŞ
Veteriner Hekim / GİRESUN
cengiztas@mynet.com